Türkiye Arıcılıkta Koloni Sayısı ve Bal Üretiminde Dünyada İlk Üçte Yer Aldı

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 20 Mayıs Dünya Arı Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada, Türkiye’nin arıcılıkta koloni sayısı ve bal üretiminde dünyada ilk üç ülke arasında yer aldığını belirtti. Bakan Yumaklı, arıların ekosistem, biyolojik çeşitlilik ve gıda güvenliği için taşıdığı kritik önemi vurguladı.

Yaklaşık yüzde 75’lik tozlaşmanın arılar ve diğer polinatörler tarafından gerçekleştirildiği bilgisini paylaşan Yumaklı, arıcılığın sadece bal üretimiyle sınırlı kalmayıp, sürdürülebilir tarım ve gıda arz güvenliğinin temel taşlarından biri olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin Arıcılık Potansiyeli ve Üretim Verileri

Bakan Yumaklı, Türkiye’nin zengin bitki örtüsü, farklı iklim bölgeleri ve genetik çeşitliliğe sahip arı varlığıyla küresel arıcılıkta önemli bir potansiyel sunduğunu söyledi. Ülkede her yıl düzenlenen Dünya Arı Günü etkinlikleriyle, arıların tarımsal üretimdeki rolü, arı ürünlerinin ekonomik değeri ve arıcılığın sürdürülebilirliği konularında toplumsal farkındalığın artırılması hedefleniyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2025 yılında Türkiye’de 96 bin 646 arıcılık işletmesi, 8 milyon 817 bin 155 arılı kovandan 97 bin 253 ton bal üretimi gerçekleştirildi. Bingöl ve Yenice ıhlamur ballarının Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret aldığını hatırlatan Yumaklı, Türkiye’de toplam 39 coğrafi işaretli bal çeşidi bulunduğunu belirtti.

Bakan Yumaklı, “Türkiye, güçlü arıcılık potansiyeli ile koloni sayısında ve bal üretiminde dünyada ilk üçte, AB’de ise 1. sırada yer almaktadır. Dünya çam balı üretiminin yaklaşık yüzde 90’ı ülkemizde, bunun da yüzde 70-80’i Muğla ilimizde gerçekleştirilmektedir” bilgisini paylaştı.

Arı Yetiştiricilerine Yönelik Destekler ve Islah Çalışmaları

Ülkede arıcılığın geliştirilmesi amacıyla yetiştiricilere yönelik desteklerin sürdüğünü belirten Bakan Yumaklı, hayvancılık yol haritası kapsamında yeni destekleme modeliyle arıcılığa temel desteğe ek olarak ilave destekler sağlandığını açıkladı. Kadın ve genç yetiştiricilere yüzde 40, gezginci arıcılara yüzde 30 ve tarımsal amaçlı örgütlere yüzde 20 ilave destek veriliyor. Ayrıca, izole bölgelerde yerli arı ırklarını koruyan yetiştiricilere gen kaynaklarını koruma desteği de sunuluyor.

Kırsal kalkınma destekleri kapsamında arıcılık yatırımları, ekipman temini ve işleme tesislerine yönelik hibe ve teşvikler sağlanıyor. Propolis, polen, arı sütü, arı zehri gibi bal dışındaki arı ürünlerinin üretimini artırmaya yönelik çalışmalar yürütülüyor. Organik tarım mevzuatı kapsamında faaliyet gösteren arıcılara sertifikalı üretim şartıyla arılı kovan başına destekleme ödemesi yapılıyor. Arıcılar için teknik eğitimler ve uygulamalı kurslar da düzenleniyor.

Türkiye’nin arı genetik kaynakları açısından önemli bir merkez olduğunu vurgulayan Yumaklı, Anadolu ve Kafkas arısı gibi yerli ırk ve ekotiplerin korunması ve geliştirilmesi için üniversiteler ve birliklerle işbirliği içinde ıslah çalışmaları yapıldığını kaydetti.

Ekonomik arıcılıkta damızlık materyalin kalitesinin önemine değinen Bakan Yumaklı, bölgesel ekotiplerin kalıtsal düzeylerini korumak ve ıslah etmek amacıyla, bölgelerine adapte olmuş arı gen kaynaklarının tespit edilip öncelikle bölgelerinde koruma altına alınmasının, ardından ana arı üretiminde materyal olarak kullanılmasının büyük önem taşıdığını belirtti. Islah programları sayesinde damızlık ana arı üretimi artırılıyor, bölgelere uygun arı ırkları yaygınlaştırılıyor, çiftleşme bölgeleri oluşturularak genetik saflık korunuyor ve koloni kayıplarının azaltılması hedefleniyor.

Yumaklı, ıslah çalışmalarıyla arıcıların en kaliteli arıyı en düşük maliyetle üretebilmelerinin sağlanarak verim artışı hedeflendiğini, koloni kayıplarının azaltılmasıyla sektörün sürdürülebilirliğinin güçlendirileceğini vurguladı. Ayrıca, Türkiye’nin sertifikalı damızlık ana arı üretimi ve ihracatı yapabilen bir konuma ulaşması amaçlanıyor. Ulusal Damızlık Sistemi’nin devreye alınmasıyla Bakanlık, Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği ve ilgili ıslah birimleri arasındaki entegrasyonun ıslah programlarının etkin ve işlevsel bir yapıya kavuşmasını sağlayacağı ifade edildi.

• #Arıcılık
• #Tarım ve Orman Bakanlığı