Türkiye Enerji Piyasası 145 Milyar Dolara Ulaştı Yeni Yatırım Hedefleri Açıklandı

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, Türkiye enerji piyasasının 145 milyar dolarlık devasa bir büyüklüğe ulaştığını ve yaklaşık 300 bin kişiye istihdam sağladığını duyurdu. Yılmaz, 2026-2030 uygulama döneminde 776 milyar lira yatırım planlandığını “Enerji Piyasalarında Regülasyon ve Rekabet Zirvesi” kapsamında açıkladı.

Başkan Yılmaz, kurumun 25. kuruluş yıl dönümünde gazetecilerle bir araya gelerek sektörün mevcut durumu ve gelecek perspektifine ilişkin bilgiler verdi. Elektrikten akaryakıta, depolamadan LPG piyasasına kadar birçok başlıkta yeni dönemin yol haritasını paylaştı.

2021-2025 uygulama döneminde 521 milyar lira yatırım yapıldığı bilgisini veren Yılmaz, elektrik dağıtımında 2026-2030 döneminde yatırımların reel olarak 1,5 kat artırıldığını belirtti. Şebekenin güçlendirilmesi ve gençleştirilmesi için planlı bakım bütçesi de 2,1 kat artışla 189 milyar liraya yükseltildi.

2025 başında hayata geçirilen düzenleme kapsamında, fatura ödemelerini 24 ay boyunca düzenli yapan mesken abonelerinden güvence bedeli alınmıyor. Bu uygulamayla yaklaşık 217 bin tüketiciden 333 milyon lira tahsil edilmediği bildirildi.

Sektörlerde Büyüme ve Yatırım Hamleleri

Petrol piyasasının 66 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştığını belirten Yılmaz, 13 binden fazla lisanslı oyuncuyla yılda 34 milyon tonun üzerinde akaryakıtın kesintisiz arz edildiğini söyledi. Kaçak akaryakıtın büyük ölçüde ortadan kalktığını ve kalite standartlarının Avrupa seviyesine ulaştığını vurguladı. Zorunlu stok uygulamasıyla arz güvenliği de güçlendi.

Doğal gaz piyasası 30 milyar dolarlık büyüklüğe erişti. 250 bin kilometrelik şebeke ile 81 ilde ve yaklaşık 1000 yerleşimde 23 milyon aboneye ulaşıldı. LPG’de Türkiye dünyanın en büyük pazarlarından biri konumunda bulunuyor. Elektrikli araç şarj altyapısında da hızlı büyüme yakalandı ve bu alanın net sıfır hedefleri açısından kritik olduğu dile getirildi.

Depolamalı kapasite tahsislerinde önemli adımlar atıldı. EPDK, 33 bin megavat depolamalı kapasite tahsis etti ve bunların yaklaşık 2 bin 100 megavatlık kısmı sahada yatırıma başladı. 208 megavatlık kısım ise işletmeye geçti.

Toplam yatırım büyüklüğü işletmede 166 milyon dolar, sahada yaklaşık 2 milyar dolar ve izin-onay sürecinde yaklaşık 35 milyar dolar olarak kaydedildi. Tüm yatırımların devreye girmesi halinde 10 yılda 52 milyar dolarlık doğal gaz ithalatının önüne geçilebileceği ifade edildi.

Proje zamanlamasının gerisinde kalan depolamalı RES-GES, termik santral ve şarj ağı projelerinde iptaller yaşandı. 19 depolamalı RES-GES projesi (736 megavat), 45 termik projesi (2460 megavat) ve 29 şarj ağı lisansı iptal edildi.

Fiyat Düzenlemeleri ve Arz Güvenliği Stratejileri

Nisan ayında elektrik ve doğal gaz fiyatlarında yaşanan yüzde 25’lik artışa değinen Yılmaz, kamu tarafında uzun süredir uygulanan sübvansiyonlara işaret etti. Özellikle enerji bedeli açısından bu desteklerin EÜAŞ ve BOTAŞ üzerinden sağlanarak maliyetlerin önemli bir kısmının vatandaşa yansıtılmadığını belirtti.

Elektrik fiyatının sadece üretimden ibaret olmadığını vurgulayan Yılmaz, dağıtım ve şebeke tarafının da maliyetleri etkilediğini ifade etti. Nisan ayındaki düzenlemenin önemli bir bölümü, dağıtım şebekesinin sürdürülebilirliği ve hizmet kalitesinin korunması amacıyla bu alana yönelik oldu.

Fiyatlara ilişkin yaklaşımlarının dengeli olduğunu belirten Yılmaz, maliyetleri birebir yansıtan bir tutum içinde olmadıklarını söyledi. Yapılan tüm düzenlemeleri vatandaşların alım gücünü, enflasyon hedeflerini ve makroekonomik dengeleri gözeterek son derece hassas bir denge içinde planladıklarını aktardı.

Türkiye’nin enerji alanında sübvansiyonu “genel bir destek” olmaktan çıkarıp “hedefli bir sosyal politika aracına” dönüştürme sürecinde olduğunu kaydetti. Devlet desteklerinin daha adil ve gerçekten ihtiyaç sahiplerine yönlendirilmesi amaçlanıyor.

Elektrikten sonra doğal gazda da illerin iklim koşullarına ve aylık tüketim ortalamalarına göre belirlenen kademeli bir yapıya geçiş süreci başladı. Kademeli sistemin amacının kamu kaynaklarını ihtiyaç sahibi vatandaşlara daha güçlü şekilde ulaştırmak olduğu belirtildi.

Akaryakıt piyasasında promosyon düzenlemesine ilişkin değerlendirmede bulunan Yılmaz, fiyatın açık, net ve karşılaştırılabilir olmasının esas olduğunu belirtti. Rekabetin, tüketicinin bilinçli tercih yapabileceği bir zeminde gerçekleşmesi gerektiğini vurguladı.

1 Nisan itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeyle finansal promosyonların kapsamı genişletildi. Ücretsiz ve indirimli akaryakıt/LPG uygulamalarının devam ettiği, puanların farklı alanlarda kullanılabilmesine imkan tanındığı ifade edildi. Ancak sunulan faydalardan en az birinin mutlaka ücretsiz veya indirimli akaryakıt ya da LPG olması zorunlu kılındı.

Promosyonların rekabetin tamamlayıcı unsuru olduğunu, yerine geçemeyeceğini ve fiyatın önüne geçemeyeceğini ifade etti. Kurum olarak promosyonların mevzuata uygunluğunu, şeffaflığını ve tüketiciye gerçek fayda sağlayıp sağlamadığını sürekli izlediklerini söyledi.

Hürmüz Boğazı kaynaklı gelişmelerin petrol piyasalarında dalgalanmaya yol açtığını hatırlattı. Brent petrolün kısa süreliğine 120 dolar seviyelerini test ettiğini ve 100-110 dolar bandında hareket ettiğini belirtti.

İç piyasaya etkilerin sınırlandırılması amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı ile eş güdüm içinde eşel-mobil sisteminin devreye alındığı ifade edildi. Bu düzenlemenin vergi anlamında yaklaşık 600 milyar liralık bir feragat anlamına geldiği kaydedildi.

Türkiye’nin “en pahalı enerji, olmayan enerjidir” ilkesi doğrultusunda 90 günlük net ithalata tekabül eden ulusal petrol stokuna sahip olduğu vurgulandı. Petrol ithalatında 15 farklı ülkeden sağlanan kaynak çeşitliliğinin yanı sıra yerli üretimde de artış yaşandı.

Yerli ham petrol üretiminin 2025’te yüzde 26 artışla 47,9 milyon varile ulaşmasının ülkeyi jeopolitik risklere karşı daha dirençli hale getirdiği değerlendirildi. Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) stok kullanım kararına paralel olarak Türkiye’de de 11,6 milyon varillik ulusal stokun kullanımına izin verildi.

Türkiye’nin stok yönetiminde güçlü bir teknolojik altyapıya sahip olduğu belirtildi. Stok İzleme Sistemi ile lisanslı tüm tankların anlık izlendiği, IEA ülkeleri arasında stoklarını yarım saatlik aralıklarla dijital olarak takip edebilen nadir ülkelerden biri olunduğu kaydedildi.

Dijitalleşen Enerji Piyasaları ve Yeni Teknolojiler

Elektrikli araç şarj hizmetleri piyasasında hızlı büyümenin sürdüğünü belirten Yılmaz, bugün itibarıyla 183 lisanslı işletmecinin faaliyet gösterdiğini söyledi. Şarj noktası sayısının son 1 yılda yaklaşık yüzde 40 artarak 43 bine yaklaştığını aktardı.

Şarj işlemlerinden kaynaklanan elektrik tüketiminin 3 katın üzerinde artarak aylık 68 milyon kilovatsaate ulaştığı ifade edildi. Bu tüketimin yaklaşık yüzde 60’ının yenilenebilir enerji kaynaklı istasyonlarda gerçekleştiği bilgisi verildi.

Piyasanın olgunluk aşamasına geçtiğini vurgulayarak kullanıcı memnuniyetini artırmaya yönelik önemli düzenlemelerden bahsetti. Dinamik fiyatlandırma, roaming uygulamaları ve otoyol/devlet yollarındaki DC şarj ünitelerinde 1 Temmuz 2026 itibarıyla kartla ödeme zorunluluğu gibi yenilikler getirildi.

LPG piyasasında yapılan son düzenlemelerle ticaret yapısının değiştirildiği ifade edildi. LPG dağıtıcılarının 1 Ocak 2026 itibarıyla birbirlerinden toptan LPG satın alabileceği ancak bu ürünü başka bir dağıtıcıya yeniden satamayacağı belirtildi.

Bu adımla aracı zincirlerinin azaltılarak daha şeffaf ve kontrollü bir piyasa yapısı hedefleniyor. Depolama lisansı sahiplerine boş kapasite olması halinde hizmet verme zorunluluğu getirildiği ve depolama hizmetlerinin tarifeye bağlandığı kaydedildi.

Yeni LPG İzleme Sistemi ile satış ve depolama bildirimlerinin dijital ortamda takip edileceği açıklandı. Bu sistem sayesinde LPG hareketlerinin anlık izlenerek olası usulsüzlüklerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Doğal gaz piyasasında son 25 yılda önemli bir dönüşüm yaşandığı vurgulandı. 2002’de yalnızca 5 il ve 57 ilçede kullanılan doğal gazın bugün tüm illere ve 981 yerleşim yerine ulaştığı belirtildi.

Dağıtım hattı uzunluğunun 11 bin kilometreden yaklaşık 230 bin kilometreye, iletim hatlarının ise 4 bin kilometreden 20 bin kilometreye ulaştığı aktarıldı. Toplam şebeke uzunluğunun 250 bin kilometreye yaklaştığı belirtildi.

Biyogaz ve biyometanın doğal gaz şebekesine dahil edilmesi planlanıyor. Yılmaz, mevcut düzenlemenin yalnızca yer altından çıkarılan gazı kapsadığını hatırlatarak, AB düzenlemeleriyle uyumlu çalışmaların tamamlanmasının ardından bu gazların şebekede kullanımının mümkün hale geleceğini belirtti.

İlk etapta 1,5-2 milyar metreküp, orta vadede ise 3-5 milyar metreküp üretim potansiyeli bulunduğu kaydedildi. Bu adımın kaynak çeşitliliğini artırarak ithalat bağımlılığını azaltacağı ve çevresel kazanımlar sağlayacağı vurgulandı.

• #Mustafa Yılmaz
• #Türkiye Enerji Piyasası