Bilim İnsanları Kıyamet Buzulu Thwaites’in Beklenenden Hızlı Eridiğini Ortaya Koydu
Bilim insanları, ‘Kıyamet Buzulu’ Thwaites’in beklenenden daha hızlı eridiğini ortaya koyan yeni bir model geliştirdi. Bu durum, deniz seviyesi yükselişi tahminlerini belirsizleştiriyor.
Batı Antarktika’da bulunan ve küresel deniz seviyesi yükselmesi açısından taşıdığı risk nedeniyle ‘Kıyamet Buzulu’ olarak bilinen Thwaites Buzulu’nun, bilim insanları tarafından geliştirilen yeni bir modelle beklenenden daha hızlı eridiği tespit edildi. Bu durum, küresel deniz seviyesindeki yükseliş tahminlerinde önemli bir belirsizlik yaratıyor.
Florida büyüklüğündeki Thwaites Buzulu, on yıllardır geri çekilmekte ve eriyen buz kütlesiyle küresel deniz seviyesindeki artışın yaklaşık yüzde 4’ünü oluşturuyor. Buzulun çökmesi halinde deniz seviyesini 60 santimetreden fazla yükseltme potansiyeli bulunuyor.
Buzulun Altındaki Süreçler İncelendi
California Üniversitesi ve NASA Jet İtki Laboratuvarı’ndan buzul bilimciler, Thwaites Buzulu’nun altındaki dinamikleri daha iyi yansıtan yeni bir buz tabakası modeli geliştirdi. Model, buzun deniz tabanından yükseldiği ve okyanus üzerinde yüzen bir buz sahanlığına dönüştüğü ‘topraklama hattı’ndaki karmaşık süreçlere odaklanıyor.
Araştırmanın baş yazarı Mattia Poinelli, geleneksel modellerin topraklama hattını sabit kabul ettiğini ancak gerçekte bu bölgenin gelgitlerle sürekli hareket eden ve deniz suyunun buzun derinliklerine sızarak güçlü bir erimeye yol açtığı bir ‘topraklama bölgesi’ olduğunu belirtti. Bu durum, nispeten sıcak okyanus sularının buz tabakalarının içine nüfuz etmesine olanak tanıyor.
Kıyı Kentleri İçin Risk Artıyor
Nature Communications’da yayımlanan bulgulara göre, bu yeni modelleme Thwaites’in küresel ısınma olmasa bile 2100 yılına kadar deniz seviyesindeki yükselişe önceki tahminlerin iki katı, yani 3 santimetreye kadar katkıda bulunabileceğini gösteriyor. Buzulun altındaki arazi yapısı ve Mouginot Sırtı gibi sualtı sırtları, erime süreçlerini karmaşıklaştırıyor.
Yüzyılın sonuna kadar buzun çözülme ihtimalinin yüzde 60 olduğu ve ardından eğimli ana kaya boyunca bir sonraki sırta doğru hızla geri çekilme olasılığının bulunduğu belirtiliyor. Bu durum, kıyı toplulukları için tehlikelerin hafife alınmış olabileceği endişesini doğuruyor.
California Üniversitesi’nden Profesör Eric Rignot, sonuçların önümüzdeki on yıllarda kıyı taşkınları için beklenenden daha büyük bir risk öngördüğünü ifade etti. Colorado Boulder Üniversitesi’nden Ted Scambos ise bulguların deniz seviyesi tahmini için önemli bir dönüm noktası olabileceğini değerlendirdi.
Yeni Veri Toplama Planları
Uzmanlar, özellikle buzulun altından doğrudan veri alarak farklı topraklama bölgesi erime süreçlerinin etkilerini anlamak için daha fazla araştırmanın şart olduğu konusunda uyarıyor. İngiliz Antarktika Araştırması’ndan Robert Larter, buzun ne kadar hızlı eriyeceğine dair güvenilir tahminler için topraklama bölgesi süreçleri hakkında daha fazla bilgi edinilmesi gerektiğini vurguladı.
Bilim insanları, deniz suyunun giriş çıkışını belgeleyebilecek aletleri yerleştirmek üzere 2028 yılında Thwaites Buzulu’nun topraklama hattına gitmeyi planlıyor. Rignot, iklim değişikliğinin buz tabakaları üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, dünyanın gezegeni ısıtan kirliliği hemen azaltması gerektiğini, aksi takdirde geçmiş hasarın bir sonucu olarak deniz seviyelerinin yükselmeye devam edeceği uyarısında bulundu.
Yorum Yap