ABD Dışişleri Bakanı Rubio İran ile Görüşmelerde Yeni Bir Döneme Girildiğini Açıkladı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile yürütülen görüşmelerde tarihi bir gelişme yaşandığını duyurdu. Rubio, Senato Dış İlişkiler Komitesi’ndeki bütçe sunumu sırasında yaptığı açıklamada, İran’ın daha önce görüşmeyi reddettiği konuları masaya yatırmaya razı olduğunu belirtti. Bu durum, savaşın başlamasından bu yana İran ile ilk kez bu seviyede bir diyalog zemini oluştuğuna işaret ediyor.

İran’ın Askeri Kapasitesi ve Donanması Vuruldu

Rubio, ‘Destansı Öfke Operasyonu’nun İran’ın savunma sanayii altyapısını, füze ve İHA üretim kapasitesini ciddi şekilde azalttığını vurguladı. Füze programının büyük ölçüde zayıflatıldığını ve füze rampalarında önemli bir düşüş yaşandığını belirtti. İran’ın İHA üretiminin kolaylığına dikkat çeken Rubio, bunun küresel bir sorun olduğunu ve Meksika’daki kartellerin bile İHA kullandığını söyledi. İran donanmasının ise artık mevcut olmadığını, sadece birkaç küçük sürat teknesinin kaldığını ve gerçek bir donanmanın bulunmadığını ifade etti.

İran’ın konvansiyonel kapasitesinin zayıflatılmasının ardından ateşkes sürecine girildiğini belirten Rubio, ABD’nin de durmayı kabul ettiğini ancak İran’ın anlaşma gereği Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmadığını kaydetti. Ablukanın devam etme nedeninin, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı dünyanın geri kalanı için kapalı tutması olduğunu söyledi.

Müzakereler ve Nükleer Program Şartları

Rubio, İran ile yürütülen görüşmelerin karmaşık olduğunu ve arabuluculara ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi. İran’ın ilk kez nükleer müzakerelerde adını anmaktan kaçındığı bazı konuları görüşmeyi kabul etmesinin önemli bir adım olduğunu vurguladı. Bu sürecin, İran rejiminin kendi içindeki parçalanmış yapısı nedeniyle zorlaştığını ancak İran’ın ne kadar ileri gitmeye hazır olduğunu test etme imkanı sunduğunu belirtti. ABD’nin umudunun, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve iki taraf için de kabul edilebilir bir sonuca ulaşılması olduğunu sözlerine ekledi.

Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasının İran ekonomisi kadar ABD’ye de maliyet getirdiğini ifade eden Rubio, boğazın yeniden açılmasının ön şartının İran’ın ticari gemilere ateş açmayı durdurması ve uluslararası sulardan geçişleri engellememesi olduğunu vurguladı. İran’ın mayınları kaldırması ve geçişlere izin vermesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, ABD Başkanı Trump’ın İran’dan nükleer programı konusunda da taahhütler talep ettiğini ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerine sınırlama getirilmesi veya sonlandırılması konusunda müzakere etmeyi kabul etmeleri gerektiğini söyledi.

Yaptırımların kaldırılmasına ilişkin bir soruya Rubio, yaptırımların hafifletilmesinin, nükleer program nedeniyle uygulanan yaptırımların kaldırılmasına bağlı olduğunu ifade etti. Hürmüz Boğazı’nın açılması karşılığında yaptırımların hafifletilmesi gibi bir teklifin konuşulmadığını belirtti. İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in müzakerelerde giderek daha fazla rol aldığını gösteren işaretler olduğunu, ancak tüm iletişimin yazılı ve arabulucular aracılığıyla yürütüldüğünü ekledi. Rubio, ABD’nin İran’a yalvarmadığını, aksine İran ekonomisinin büyük kayıplar yaşadığını ve protestoların arttığını söyledi.

• #Hürmüz Boğazı
• #Marco Rubio