Bakan Şimşek Türkiye Ekonomisinin Şoklara Karşı Direncini Vurguladı
Bakan Şimşek, Sapanca’da küresel şokların ekonomi üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Türkiye’nin maliye politikaları ve rezerv yeterliliğiyle öne çıktığını belirtti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sapanca’da düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi (UEZ 2026) açılışında konuştu. Bakan Şimşek, küresel ekonomiyi sarsan savaşın enerji piyasaları üzerindeki “büyük bir şok” etkisine dikkat çekti. Türkiye ekonomisinin bu zorlu döneme karşı gösterdiği dayanıklılığı ve aldığı önlemleri detaylandırdı.
Şimşek, Hürmüz Boğazı’nın sadece petrol değil, gübre ve doğal gaz açısından da kritik bir geçiş noktası olduğunu vurguladı. Geçmişteki benzer şoklarla kıyaslandığında petrol fiyatlarındaki artışın yüksek seyrettiğini belirtti. Mevcut kırılgan ateşkesin devam etmesi durumunda bile küresel ve Türkiye ekonomisi için bir miktar tahribatın kaçınılmaz olduğunu ifade etti.
Küresel Ekonomideki Kırılmalar ve Türkiye’nin Konumu
Bakan Şimşek, savaşın yıkımının ve rehabilitasyonunun zaman alacağını söyledi. Jeopolitik dengelerin değiştiği, ticaret savaşları, demografik dönüşüm, iklim krizi ile yapay zeka ve otomasyonun yıkıcı etkilerinin yaşandığı zorlu bir döneme girildiğini belirtti. İtalyan düşünür Antonio Gramsci’nin “canavarlar zamanı” sözüyle bu dönemi açıkladı.
Şimşek, savaşların diğer şoklara kıyasla çok daha kalıcı ve büyük sonuçlar doğurduğunu kaydetti. Türkiye’nin bu süreçte dayanıklı olduğuna inandığını, 2025’teki ticaret savaşları, “12 Gün Savaşı”, kuraklık ve zirai don gibi önemli şokları program dahilinde atlattığını dile getirdi. Uygulanan programın makroekonomik temelleri sağlamlaştırdığını ve dayanıklılığı artırdığını vurguladı.
The Economist dergisinin bir analizine göre Türkiye, güçlü tamponları, düşük makroekonomik dengesizlikleri ve sağlam temelleri olan bir ekonomi olarak öne çıkıyor. Orta Doğu’daki çatışmaların Türkiye’ye yansımasının sınırlı bağlantısallık nedeniyle görece daha düşük kaldığını da ekledi. Bu durum, Türkiye’nin mevcut jeopolitik şoklara karşı daha yüksek bir direnç sergileyebileceğini gösteriyor.
Maliye Politikası ve Rezerv Yeterliliği
Türkiye’nin Orta Doğu’ya, özellikle Hürmüz Boğazı’nı kullanan tedarikçilere enerji bağımlılığının yok denecek kadar az olduğunu belirten Şimşek, doğal gaz ithalatının boru hatları üzerinden yapıldığı için etkilenmediğini söyledi. Petrolde ise neredeyse bağımlılığın bulunmadığını ifade etti. Bu durumun, savaşın uzaması halinde Türkiye’ye önemli bir avantaj sağlayacağını dile getirdi.
Bakan Şimşek, Türkiye ekonomisinin dayanıklılığının en önemli kaynağının sağlam maliye politikası olduğunu vurguladı. 2023’teki büyük deprem ve EYT gibi konulara rağmen bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 3’ün altına düşürdüklerini belirtti. Türkiye’nin bütçe açığı ve borcun milli gelire oranının düşük olmasının politika manevra alanı sağladığını ifade etti.
Gelişmekte olan ülkelerde bütçe açığının milli gelire oranının ortalama yüzde 6,3 olduğu göz önüne alındığında, Türkiye’nin bu alanda daha iyi durumda olduğunu kaydetti. Reel kur, faiz ve büyümede eş zamanlı şoklara karşı kamu borcunun milli gelire oranının hassasiyetinin geçmişe göre azaldığını ekledi.
Dış açığın hala kritik bir kırılganlık alanı olduğunu kabul eden Şimşek, petrol fiyatlarındaki artışın cari açığa yansıyacağını söyledi. Ancak brüt dış finansman ihtiyacının geçmişin altında kalacağını ve yönetilebilir olduğunu belirtti. Toplam borçluluğun da geçmiş şoklara oranla düşük olduğunu vurguladı.
Şimşek, savaşın başlangıcında uluslararası rezervlerde önemli tamponlar oluşturulduğunun altını çizdi. Risk iştahındaki düşüş ve sermaye çıkışının ateşkesle birlikte geri geldiğini belirtti. Vatandaşların döviz talebinin programa olan güven sayesinde sınırlı kaldığını ifade ederek, rezerv yeterliliği anlamında rahat bir noktada olduklarını söyledi.
Yorum Yap