ABD İsrail Geriliminde Kritik Eşleşme İslamabad Mutabakatı Sonrası Artıyor

ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in barış girişimlerine karşı İsrail kabinesinden yükselen sert eleştiriler, iki ülke arasındaki ilişkilerde gerilimi artırdı. ABD yönetimi, İsrail’e askeri ve finansal bağımlılığını hatırlatarak uyarılarda bulunurken, İsrail kanadı ise bağımsız hareket etme eğiliminde olduğunu belirtti.

Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonucunda ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından dijital ortamda imzalanan 14 maddelik İslamabad Mutabakatı, bölgedeki dengeleri değiştirdi. Anlaşma, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşı sonlandırmayı, Hürmüz Boğazı’nı açmayı ve İran’a yönelik deniz ablukasını kaldırmayı öngörüyor.

Bu anlaşma, İsrail yönetiminde önemli bir tepkiye yol açtı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ABD ve İran’ın Lübnan’da ateşkesi denetlemek üzere yeni bir mekanizma kurma kararı alması üzerine panik yaşadığı bildirildi. İsrail’in dahil olmadığı bu yeni yapının ABD, İran, Lübnan, Katar ve Pakistan’dan oluşması, Netanyahu’nun diplomatik girişimlerde bulunmasına neden oldu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Lübnan’daki çatışma durumunu izlemek üzere bir mekanizma başlattığını doğruladı. Ancak İran, mutabakat hükümlerine atıfta bulunarak, Lübnan’da tam ateşkes sağlanmadığı ve petrol satış izinleri verilmediği sürece Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını belirtti.

Vance’ten İsrail Kabinesine Sert Eleştiriler

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, New York Times’a verdiği mülakatta ve Beyaz Saray’da düzenlediği basın brifinginde, mutabakatı eleştiren İsrailli bakanları hedef aldı. Vance, özellikle Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’i isim vererek eleştirdi. İsrail’in panik havasını tuhaf bulduğunu belirten Vance, “Öldürerek bir çıkış yolu bulamazsınız” dedi.

Vance, İsrail kabinesinin Başkan Donald Trump’ı hedef alan açıklamalarından duyduğu rahatsızlığı dile getirerek, Tel Aviv’e askeri bağımlılığını hatırlattı. Vance, “Eğer ben İsrail kabinesinde olsaydım, tüm dünyada geriye kalan tek güçlü müttefikime saldırmazdım. Savunma silahlarınızın üçte ikisi Amerikan elleriyle üretildi ve Amerikan vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edildi” diye konuştu. Vance, ABD çıkarlarının her zaman İsrail ile örtüşmediğini ve Netanyahu yönetimini eleştirmenin Yahudi karşıtlığı anlamına gelmediğini vurguladı.

The Wall Street Journal’ın haberine göre, Başkan Donald Trump ile Başbakan Binyamin Netanyahu arasındaki telefon görüşmeleri gerginleşti. Trump’ın, savaşı bitirmek isterken kendisini çatışmaya çeken Netanyahu’ya karşı sabrının tükendiği belirtildi. Trump’ın Netanyahu’ya “Neden binaları havaya uçuruyorsunuz? Binaları havaya uçurmayı bırakın” dediği öne sürüldü.

Netanyahu’nun ise Trump üzerinde baskı kurmak amacıyla ABD’deki sağ eğilimli medya figürlerini ve senatörleri kullanmaya çalıştığı, ayrıca İsrail’in mutabakata bağlı olmayacağını ilettiği iddia edildi. ABD istihbarat kurumları, Netanyahu’nun siyasi geleceğini korumak adına ABD-İran barış çabalarını baltalayabileceği ve Lübnan’dan asker çekmeyi reddederek mutabakatı başarısızlığa mahkum edebileceği uyarısında bulundu.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Washington yönetimine meydan okuyarak, “Eğer İran bize saldırırsa derhal hareket edeceğiz ve güçle karşılık vereceğiz. Kimse bize ne yapacağımızı söyleyemez” dedi. Katz, Lübnan, Suriye ve Gazze’deki işgalleri terk etmeyeceklerini belirtti. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, ABD-İran müzakerelerinin kendilerini ilgilendirmediğini ve Lübnan’ın güneyinden çekilmeyeceklerini savundu. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise “Bütün Lübnan yanmalı. Her İsrailli annenin gözyaşı için bin Lübnanlı anne ağlamalı” ifadelerini kullandı. ABD’li Senatör Bernie Sanders, Ben-Gvir’in açıklamalarına sert tepki göstererek, bu ifadelerin savaş suçlusuna ait olduğunu ve İsrail hükümetinin ABD’den yardım hak etmediğini belirtti.

• #ABD
• #Donald Trump